Harmonization Between Dhamma & Urbanism

Harmonization Between Dhamma & Urbanism

ความกลมกลืนภายใต้สาระที่แตกต่าง

สถานุสติ การสื่อสารสาระทางพระพุทธศาสนาสู่สังคมและบริบทเมือง

การสื่อสารสาระทางพระพุทธศาสนาสู่สังคมและบริบทเมือง

จากการตั้งคำถามเกี่ยวกับบทบาทและหน้าที่ของพระพุทธศาสนากับสังคมในปัจจุบัน ที่กำลังเผชิญปัญหาที่เกิดขึ้นจากความประมาทและขาดความยั้งคิดไม่ว่าจะเป็นอุบัติเหตุ ความรุนแรง การกดขี่ข่มเหง การข่มขืน และปัญหาอื่นๆ ที่เป็นต้นเหตุของความทุกข์ ดังเช่นประโยคที่ได้ยินกันอยู่บ่อยๆ นั่นก็คือ “ความประมาทคือหนทางสู่ความเสื่อม" อีกทั้งพื้นที่ทางศาสนาเดิมกลับทำหน้าที่สื่อสารสาระที่เน้นหนักไปในมิติทางวัตถุมากกว่าการทำความเข้าใจสาระที่จะนำมาดับความทุกข์ที่เป็นต้นตอของปัญหา

ซึ่งสิ่งที่เป็นสาระที่จะสามารถดับทุกข์ที่เกิดจากความประมาทให้กับคนในปัจจุบันเห็นจะเป็นอย่างอื่นไปไม่นอกจาก “สติ” ที่จะเข้าไปครอบคลุมให้คนตระหนักรู้ในการกระทำ อารมณ์ และความคิด ได้อย่างตรงไปตรงมา หลังจากทำความเข้าใจสาระต่างๆในมิติหลักปรัชญาทางพระพุทธศาสนา 

จึงเริ่มการวิเคราะห์บทบาท นัยยะ และกิจกรรมที่ถ่ายทอดผ่านพื้นที่ทางศาสนาเดิมซึ่งหมายรวมถึง วัด สถานที่ปฏิบัติธรรม และพื้นที่ทางธรรมต่างๆ รวมไปถึงสาระที่เป็นหัวใจสำคัญของพระพุทธศาสนา นั่นก็คือ ศีล สมาธิ ปัญญา ที่ว่าด้วยการตระหนักรู้ในการกระทำ อารมณ์ และความคิด อย่างมีสติ

โดยที่กิจกรรมเดิมที่จะเกิดขึ้นผ่านพื้นที่ทางธรรมต่างๆ ที่เน้นหนักไปในทางปฏิบัตินั่นก็คือการปฏิบัติธรรม ตัวอย่างเช่นการเดินจงกรม การนั่งสมาธิ และการพิจารณาต่างๆ แต่สิ่งที่เกิดขึ้นคือกิจกรรมเหล่านี้ยังไม่สามารถทำหน้าที่ได้เท่าที่ควร 

เนื่องจากกิจกรรมเหล่านี้ยังขาดการสื่อสารในมิติที่สอดคล้องกับวิถีของคนในปัจจุบันเกินไป ทั้งนี้จึงจำเป็นที่จะต้องตีความและหยิบเอาโครงสร้างมาเพื่อประยุกต์ให้กิจกรรมในโครงการสามารถสื่อสารสาระเดิมด้วยวิธีการที่สอดคล้องและเข้าใจง่ายมากขึ้น

เพื่อที่จะสร้าง Programme และกิจกรรมที่สามารถนำมาสื่อสารสาระทางธรรม ให้มีความร่วมสมัยและเข้าใจได้ง่าย เพื่อที่จะทำให้ช่องว่างระหว่างมิติทางความเข้าใจของคน และพระพุทธศาสนานั้นลดลง จึงได้นำประเด็นทั้งหมดมาวิเคราะห์และแจกแจงเพื่อนำเอาสาระดังกล่าวไปประกอบกับบริบทเมืองที่วุ่นวายและมีแนวโน้มที่จะเพิ่มมากขึ้น เพื่อสร้างความสงบและการพิจารณาสาระภายใต้พื้นที่ที่วุ่นวาย

ที่ตั้งโครงการจึงออกมาเป็นบริเวณใต้สะพานตากสินเพื่อขับเน้นให้สาระนั้นทำงานร่วมกับบริบทที่แตกต่างให้ได้มากซึ่งนัยยะที่ชัดเจนและตรงจุดมากขึ้น และหยิบเอาองค์ประกอบต่างๆของบริบทโดยรอบ อย่างเช่นภาพต่างๆที่เกิดขึ้นในแต่ละจุด การสั่นสะเทือนของการสัญจรด้านบน และเสียงต่างๆในแต่ละพื้นที่มาร่วมสร้างประสบการณ์เพื่อนำไปสู่การตีความและทำความเข้าใจที่ร้อยเรียงเป็นลำดับขั้นให้สื่อสารสาระของพระพุทธศาสนาอย่างครบถ้วนและเพียงพอสำหรับการใช้ชีวิตอย่างมีสติต่อไป

โครงการนี้เป็นเพียงการทดลองเพื่อที่จะตอบประเด็นตั้งต้นเท่านั้น และคิดว่าหากมีการพัฒนาและปรับปรุงให้แม่นยำมากขึ้นหวังว่าจะสามารถเป็นส่วนหนึ่งที่จะนำไปสู่การออกแบบและตีความพื้นที่ทางศาสนาให้สอดคล้องกับบริบทและปัจจัยต่างๆได้จริง

REF : ภูมิ บูรณะ คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร

More Stories
RICEMAN
RICEMAN